نگاهی به سیر رنگ در بافت و دوخت پوشش مردم ایران

رنگ در بافت و دوخت پوشش مردم ایران

نگاهی به سیر رنگ در بافت و دوخت پوشش مردم ایران

پاسخ به این سوال که رنگ چگونه تبدیل به یکی از عناصر اصلی همه جنبه‌های تمدن از جمله بافت و دوخت لباس شد، در ارتباط تنگاتنگ انسان و محرک‌های بصری نهفته است. ارتباطی که از بدو خلقت شکل گرفت و تا همین امروز نیز ادامه یافته است. یکی از زیبایی‌های اقوام فرهنگ ایرانی، تنوع رنگ در بافت و دوخت لباس‌های محلی این اقوام است. در این مقاله می‌خواهیم به بررسی تنوع رنگ در بافت و دوخت لباس‌های محلی ایران بپردازیم.

معنای رنگ‌ها در بافت و دوخت البسه اقوام ایرانی:

رنگ آبی در بافت و دوخت البسه اقوام ایرانی نماد بزرگی و سلطنت بود، از آن‌جایی که اقوام عیلامی اکثرا بزرگ زاده و اشرافی بودند رنگ به کار رفته در بافت و دوخت لباس محلی اقوام ایرانی عمدتا آبی بوده است. آنچه که طبقات اجتماعی مردم مختلف قوم عیلامی را از هم دیگر جدا می‌کرد، جواهرات نقره‌ای به کار رفته در بافت و دوخت البسه مردم عیلامی بوده است.

مردم ایران باستان در هنگام عزاداری و برای نمایاندن حالات غم‌انگیز، از رنگ قهوه‌ای استفاده می‌کردند. به کار رفتن رنگ قرمز در بافت و دوخت لباس افراد عادی که در سایر مناطق ایران زندگی می‌کردند، نمایانگر تعلق آن‌ها به طبقه اجتماعی کارگر است.

رنگ در بافت و دوخت پوشش مردم ایران

پس از ورود اسلام به ایران، مردم کم‌تر به رنگ به کار رفته در بافت و دوخت البسه توجه کردند چراکه در این دوره، آنچه نماینده طبقه اجتماعی مردم بود، نه رنگ به کار رفته در بافت و دوخت البسه بلکه طرح‌هایی بود که در بافت لباس به کار برده می‌شد.

رنگ لباس در تاریخ ایران

در اوایل دوره ورود اسلام به ایران، رنگ لباس‌های مردم عمدتا سفید و مشکی بود. تا زمان به امامت رسیدن امام رضا (ع)، الگوها و رنگ‌های به کار رفته در بافت و دوخت البسه مردم تغییر چشمگیری نکرد اما پس از به امامت رسیدن حضرت، استفاده از رنگ سبز در بافت و دوخت البسه مردم، بیشتر رواج یافت و بعد از آن فرهنگ پوشش مردم برای مدت نسبتا زیادی ثابت ماند. این سکون تا اواسط دوره قاجار ادامه یافت.

پس از آشنایی پادشاهان قاجاری با فرهنگ کشورهای اروپایی، انقلاب چشمگیری در سبک پوشش مردم ایران به وجود آمد. در این دوره رنگ آبی نه تنها دیگر نماد بزرگی و اشراف زادگی نبود، بلکه رنگی بود که طبقه کارگر جامعه از آن استفاده می‌کردند، پوشیدن شلوار مشکی برای مردان و بر سر گذاشتن چادرهای قهوه‌ای، آبی و مشکی تبدیل به نمادی از طبقه کارگری اجتماع شد. در دوران پهلوی، علاقه مردم به پوشیدن لباس‌های رنگارنگ بیشتر شد. از این دوره به بعد، رنگ دیگر نمادی از طبقه اجتماعی مردم جامعه نبود و زیبایی لباس تبدیل به تنها معیار انتخاب لباس شد.

با این که این روزها دیگر کسی به رنگ لباس خویش به عنوان نماینده طبقه اجتماعی خود نگاه نمی‌کند اما این به آن معنا نیست که مردم جوامع امروزی باید نسبت به روانشناسی رنگ‌ها بی‌تفاوت باشند. امروزه هنوز هم که هنوز است، معنای رنگ آبی در روانشناسی رنگ‌ها معادل قدرت و سلطه است. بنابراین هرگز قدرت رنگ‌ها را نادیده نگیرید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code